در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

2-2 تعریف فرهنگ سازمانی………………………………………………………………………………………………………13
2-3 ویژگی های فرهنگ…………………………………………………………………………………………………………….15
2-4 فرهنگ سازمان…………………………………………………………………………………………………………………..17
2-5 نقش فرهنگ سازمانی…………………………………………………………………………………………………………. 19
2-6 عوامل موثر بر فرهنگ سازمان ……………………………………………………………………………………………..22
2-7 الگوهای تبیین و شناخت فرهنگ سازمانی………………………………………………………………………………23
2-7-1 الگوی پارسونز ………………………………………………………………………………………………………………23
2-7-2 الگوی رابینز …………………………………………………………………………………………………………………24
2-7-3 الگوی هفت Sمک کنزی …………………………………………………………………………………………………26
2-7-4 الگوی پیترز و واترمن ……………………………………………………………………………………………………..26
2-7-5 الگوی کرت لوین ……………………………………………………………………………………………………………27
2-7-6 الگوی دیویس ………………………………………………………………………………………………………………..27
2-7-7 الگوی ویلیام اوچی ………………………………………………………………………………………………………….27
2-8 ویژگی های فرهنگ …………………………………………………………………………………………………………….30
2-9 عناصر و مؤلفه های فرهنگ سازمانی ……………………………………………………………………………………..31
2-10 سطوح فرهنگ سازمانی ……………………………………………………………………………………………………..32
2-11 عوامل موثر در پیدایش فرهنگ سازمانی………………………………………………………………………………..33
2-12 منابع فرهنگ………………………………………………………………………………………………………………………35
2-13 طبقه بندی فرهنگ سازمانی…………………………………………………………………………………………………37
2-13-1 فرهنگ غالب و خرده فرهنگ سازمانی …………………………………………………………………………….37
2-13-2 فرهنگ قوی و فرهنگ ضعیف ………………………………………………………………………………………..38
2-13-3 فرهنگ انطباق پذیر و انطباق ناپذیر …………………………………………………………………………………40
2-13-4 فرهنگ بروکراتیک و شهروندگرا …………………………………………………………………………………..40
2-14 انواع فرهنگ سازمانی ………………………………………………………………………………………………………41
2-15 شیوه شکل گیری فرهنگ سازمانی………………………………………………………………………………………45
2-16 فرهنگ حاکم و خرده فرهنگ های سازمانی…………………………………………………………………………47
بخش دوم : خلاقیت
2-17 مقدمه……………………………………………………………………………………………………………………………..49
2-18 تعریف خلاقیت ………………………………………………………………………………………………………………49
2-19 خلاقیت در مطالعات سازمانی و مدیریت ……………………………………………………………………………51
2-20 اهمیت خلاقیت در سازمان ها……………………………………………………………………………………………..51
2-21 رویکرد های فرایند خلاق ………………………………………………………………………………………………….52
2-22 ویژگی سازمان های خلاق …………………………………………………………………………………………………53
2-23 موانع خلاقیت …………………………………………………………………………………………………………………..55
2-24 خلاقیت و فرهنگ……………………………………………………………………………………………………………..56
2-25 نوآوری و فرهنگ………………………………………………………………………………………………………………57
2-26 باورهای فرهنگی و خلاقیت و نوآوری ……………………………………………………………………………….58
2-27 فرهنگ سازمانی نوآوری و خلاقیت…………………………………………………………………………………….59
2-28 مراحل خلاقیت…………………………………………………………………………………………………………………60
2-29 عوامل خلاقیت…………………………………………………………………………………………………………………62
2-30 راههای پرورش خلاقیت……………………………………………………………………………………………………63
قسمت دوم : پیشینه تحقیق
2-31 مطالعات و تحقیقات داخل کشور ……………………………………………………………………………………….68
2-32 مطالعات و تحقیقات خارج کشور………………………………………………………………………………………..73
2-33 خلاصه فصل……………………………………………………………………………………………………………………78
فصل سوم : روش شناسی تحقیق
3-1 مقدمه ……………………………………………………………………………………………………………………………….81
3-2 نوع و روش تحقیق……………………………………………………………………………………………………………..81
3-3 جامعه آماری و نمونه تحقیق ……………………………………………………………………………………………….81
3-4 روش جمع آوری اطلاعات …………………………………………………………………………………………………82
3-5 روش تجزیه و تحلیل داده ها……………………………………………………………………………………………….83
فصل چهارم : تجزیه و تحلیل داده های تحقیق
4-1 مقدمه ……………………………………………………………………………………………………………………………….85
4-2 توصیف یافته های تحقیق ……………………………………………………………………………………………………85
4-3 توصیف مشخصات فردی ……………………………………………………………………………………………………85
4-4 توصیف یافته های مربوط به سوالات پرسشنامه ……………………………………………………………………..89
4-5 توصیف سوالات پرسشنامه مربوط به فرهنگ سازمانی …………………………………………………………..89
4-6 توصیف سوالات پرسشنامه مربوط به خلاقیت ………………………………………………………………………100
4-7 آزمون فرضیه های تحقیق …………………………………………………………………………………………………..101
4-7-1 فرضیه اول…………………………………………………………………………………………………………………… 102
4-7-2 فرضیه دوم…………………………………………………………………………………………………………………….103
4-7-3 فرضیه سوم …………………………………………………………………………………………………………………..104
4-7-4 فرضیه چهارم ………………………………………………………………………………………………………………..105
4-7-5 فرضیه پنجم ………………………………………………………………………………………………………………….106
4-7-6 فرضیه ششم …………………………………………………………………………………………………………………107
4-7-7 فرضیه هفتم ………………………………………………………………………………………………………………….108
4-7-8 فرضیه هشتم………………………………………………………………………………………………………………… 109
4-7-9 فرضیه نهم…………………………………………………………………………………………………………………… 110
4-7-10 فرضیه دهم …………………………………………………………………………………………………………………111
4-7-11 فرضیه یازدهم …………………………………………………………………………………………………………….112
4- 8یافته های تحقیق ……………………………………………………………………………………………………………….113
فصل پنجم : نتیجه گیری
5-1 مقدمه …………………………………………………………………………………………………………………………….117
5-2 خلاصه تحقیق………………………………………………………………………………………………………………….117
5-3 بحث و نتیجه گیری………………………………………………………………………………………………………….119
5-4 محدودیت های تحقیق …………………………………………………………………………………………………….122
5-5 پیشنهادات تحقیق……………………………………………………………………………………………………………..122
5-6 پیشنهاد هایی برای تحقیقات بعدی……………………………………………………………………………………….125
منابع و ماخذ ……………………………………………………………………………………………………………………………127
پیوست ……………………………………………………………………………………………………………………………………133
فهرست جداول
عنوان صفحه
جدول1-1 مدل مفهومی………………………………………………………………………………………………………………10
جدول2-1 تعاریف فرهنگ …………………………………………………………………………………………………………29
جدول4-1 توزیع و درصد فراوانی سن آزمودنی ها ………………………………………………………………………..86
جدول 4-2 آماره توصیفی سن آزمودنی ها ……………………………………………………………………………………86
جدول 4-3 توزیع و درصد فراوانی آزمودنی ها بر اساس جنسیت ……………………………………………………87
جدول 4-4 توزیع و درصد فراوانی میزان تحصیلات آزمودنی ها ……………………………………………………..87
جدول 4-5 توزیع و درصد فراوانی آزمودنی ها بر اساس رشته تحصیلی …………………………………………..88
جدول4-6 توزیع و در صد فراوانی سابقه کاری آزمودنی ها …………………………………………………………….88
جدول 4-7 آماره توصیفی بعد نوآوری در مدیران و معاونان سازمان جمعیت هلال احمر……………………..89
جدول 4-8 آماره توصیفی بعد ریسک پذیری در مدیران و معاونان سازمان جمعیت هلال احمر…………..90
جدول 4-9 آماره توصیفی بعد رهبری در مدیران و معاونان سازمان جمعیت هلال احمر ……………………..91
جدول 4-10 آماره توصیفی بعد حمایت در مدیران و معاونان سازمان جمعیت هلال احمر……………………92
جدول 4-11 آماره توصیفی بعد یکپارچگی در مدیران و معاونان سازمان جمعیت هلال احمر……………….93
جدول 4-12 آماره توصیفی بعد کنترل در مدیران و معاونان سازمان جمعیت هلال احمر………………………94
جدول 4-13 آماره توصیفی بعد هویت در مدیران و معاونان سازمان جمعیت هلال احمر……………………..95
جدول 4-14 آماره توصیفی بعد سیستم پاداش در مدیران و معاونان سازمان جمعیت هلال احمر………….96

جدول4-15 آماره توصیفی بعد سازش با تعارض در مدیران و معاونان سازمان جمعیت هلال احمر……..97
جدول 4-16 آماره توصیفی بعد الگوی ارتباط در مدیران و معاونان سازمان جمعیت هلال احمر …………98
جدول 4-17 آماره توصیفی ابعاد فرهنگ سازمانی در مدیران و معاونان سازمان جمعیت هلال احمر …….99
جدول 4-18 سطوح خلاقیت …………………………………………………………………………………………………….100
جدول4-19 نتایج آزمون فرض نرمال بودن مؤلفه ها………………………………………………………………………101
جدول4-20 ارتباط نوآوری با خلاقیت ……………………………………………………………………………………….102
جدول4-21 ارتباط ریسک پذیری با خلاقیت ………………………………………………………………………………103
جدول 4-22 ارتباط رهبری با خلاقیت ……………………………………………………………………………………….104
جدول 4-23 ارتباط حمایت با خلاقیت ……………………………………………………………………………………..105
جدول 4-24 ارتباط یکپارچگی با خلاقیت ………………………………………………………………………………….106
جدول 4-25 ارتباط کنترل با خلاقیت ……………………………………………………………………………………….. 107
جدول 4-26 ارتباط هویت با خلاقیت ………………………………………………………………………………………..108
جدول 4-27 ارتباط پاداش با خلاقیت ………………………………………………………………………………………..109
جدول 4-28 ارتباط سازش با خلاقیت ………………………………………………………………………………………110
جدول 4-29 ارتباط الگوی ارتباط با خلاقیت ……………………………………………………………………………..111
جدول 4-30 ارتباط فرهنگ سازمانی با خلاقیت………………………………………………………………………….. 112
جدول 5-1 مقایسه تحقیقات قبلی با تحقیق حاضر………………………………………………………………………. 119
فهرست نمودار
عنوان صفحه
نمودار (2-1) کارکرد فرهنگ سازمانی ………………………………………………………………………………………..21
نمودار(2-2) ارتباط و نفوذ فرهنگ سازمان بر بخشهای مختلف فرهنگ…………………………………………..21
نمودار (2-3) عوامل تشکیل دهنده فرهنگ سازمانی …………………………………………………………………….34
نمودار (2-4) فرهنگ سازمانی قوی و ضعیف ……………………………………………………………………………..39
نمودار(4-1) میانگین توصیف ابعاد فرهنگ سازمانی ……………………………………………………………………..99
فهرست شکل
عنوان صفحه
شکل (2-1)شیوه شکل گیری فرهنگ…………………………………………………………………………………………..45
شکل (2-2)الگوی جامعه پذیری………………………………………………………………………………………………….46
شکل (4-1)توزیع فراوانی کارمندان به تفکیک سن………………………………………………………………………..142
شکل (4-2) توزیع فراوانی کارمندان به تفکیک جنسیت…………………………………………………………………142
شکل (4-3) توزیع فراوانی کارمندان به تفکیک تحصیلات……………………………………………………………..143
شکل (4-4) توزیع فراوانی کارمندان به تفکیک سابقه کاری……………………………………………………………143
چکیده:
امروزه شناخت فرهنگ سازمانی برای مدیران اهمیت حیاتی دارد چون فرهنگ یا جو حاکم بر سازمان مبین شیوه زندگی سازمان است. در جو حاکم بر سازمان که افراد در آن فعالیت میکنند تا بتوانند به اهداف سازمان جامه عمل بپوشانند. به همین دلیل دانشمندان مدیریت بیان میدارند که اساسی ترین وظیفه مدیریت شکل دهی به هدایت ارزشهای اساسی فرهنگ سازمانی است. تحقیق حاضر به رابطه فرهنگ سازمانی با میزان خلاقیت مدیران سازمان جمعیت هلال احمر استان زنجان می پردازد. هدف کلی این تحقیق بررسی رابطه بین برخی مؤلفه های فرهنگ سازمانی با میزان خلاقیت مدیران و معاونان جمعیت هلال احمر استان زنجان می باشد و اهداف ویژه آن بررسی تک تک مؤلفه های فرهنگ سازمانی با خلاقیت می باشد. نوع و روش این پژوهش پیمایشی است و سعی شده است که در آن مؤلفه های ده گانه فرهنگ سازمانی توصیف شود و میزان همبستگی آن با خلاقیت تعیین گردد. برای تعیین همبستگی بین فرهنگ سازمانی و خلاقیت از ضریب همبستگی پیرسون استفاده شده و برای تعیین همبستگی تک تک عوامل فرهنگ سازمانی با خلاقیت از ضریب همبستگی پیرسون استفاده شده است. جامعه آماری این تحقیق برابر 36 نفر می باشد که مدیران و معاونان سازمان جمعیت هلال احمر استان زنجان را تشکیل می دهد. ابزار مورد استفاده در این تحقیق عبارت است از پرسشنامه فرهنگ سازمانی استیفن پی رابینز و پرسشنامه خلاقیت رندسیپ . پس از تکمیل پرسشنامه ها توسط مدیران، اطلاعات مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته های تحقیق نشان داد بین فرهنگ و خلاقیت مدیران و معاونان سازمان جمعیت هلال احمر استان زنجان رابطه معنی داری وجود دارد. همچنین شاخص های فرهنگ سازمانی از قبیل : رهبری، هویت، سازش و الگوی ارتباط با خلاقیت همبستگی مثبت و معنی داری ندارد. اما شاخص های نوآوری، ریسک پذیری ، کنترل ، پاداش ، حمایت و انسجام با خلاقیت همبستگی مثبت و معنی داری دارد. یافته های تحقیق نشان داد که بین ویژگی های فردی مدیران ( سن، سابقه کار، جنسیت ، رشته تحصیلی، سطح تحصیلات) با فرهنگ سازمانی از نظر آماری ارتباط وجود دارد.
واژه های کلیدی: فرهنگ سازمانی، خلاقیت، مدیران و معاونان جمعیت هلال احمر
1-1 مقدمه
فرهنگ سازمانی موضوعی است که به تازگی در دانش مدیریت و در قلمرو رفتار سازمانی راه یافته است. به دنبال نظریات و تحقیقات جدید در مدیریت، فرهنگ سازمانی دارای اهمیت روزافزونی شده و یکی از مباحث اصلی و کانونی مدیریت را تشکیل داده است. جمعیت‌شناسان، جامعه‌شناسان و اخیراً روان‌شناسان و حتی اقتصاددانان توجه خاصی به این مبحث نو و مهم در مدیریت مبذول داشته و در شناسایی نقش و اهمیت آن نظریه‌ها و تحقیقات زیادی را به‌وجود آورده و در حل مسائل و مشکلات مدیریت به کار گرفته‌اند (شجاعی،1384،ص12).
ما در این پژوهش سعی داریم تا رابطه بین فرهنگ سازمانی و مولفه های آن را با خلاقیت مقایسه کنیم و مشخص کنیم چه رابطه بین این دو شاخص وجود دارد . اهداف ویژه تحقیق بررسی تک تک مولفه های فرهنگ سازمانی با خلاقیت مدیران و معاونان جمعیت هلال احمر استان زنجان می باشد . در این فصل ابتدا بیان مساله و اهمیت و ضرورت انجام پژوهش ارایه شده سپس اهداف و سوالات تحقیق و تعریف نظری و عملیاتی متغیر ها آمده است.
2-1بیان مسأله تحقیق
یکی از تحولات اساسی که در مدیریت امروزی شکل گرفته است تحول در نحوه‌ی نگرش به سازمان است. تا قبل از دو دهه پیش چنین تصور می‌شد که سازمان‌ها ابزار عقلایی برای ایجاد هماهنگی و کنترل افراد در جهت دستیابی به اهداف بوده و دارای سطوح عمودی از بخش‌ها، قسمت‌ها و واحدها می‌باشند و مبتنی بر روابطی از قدرت هستند. ولی امروزه اذعان می‌شود که سازمان‌ها چیزی بیشتر از این موضوع بوده و توجه به موضوعاتی همچون جو سازمانی و فرهنگ سازمانی به‌عنوان پدیده‌های نسبتاً جدیدی در مطالعات سازمان و مدیریت نوین بیشتر مد نظر بوده و در دهه‌های اخیر به شدت فراگیر شده است(گلومس1،2007،ص35).به عقیده‌ی رابرت کویین برای شناخت سازمان و رفتارها و عملکرد کارکنان، شناخت فرهنگ گامی اساسی و بنیادی است، زیرا با اهرم فرهنگ به سادگی می‌توان انجام تغییرات را تسهیل و جهت‌گیری‌های جدید را در سازمان پایدار کرد. از این‌رو فرهنگ سازمانی یک عامل اساسی در موفقیت و تحقق اهداف بلند مدت سازمان می‌باشد(رها عزآبادی،1379). از نظر گلومس و همکارانش، فرهنگ سازمانی تعیین کننده‌ی تفکرات، احساسات و اعمال یک سازمان می‌باشد(گلومس،2007،ص35). و بر روی تمامی جنبه‌های سازمان اثرگذار بوده و در هر سازمانی پدیده‌ای به دور از تأثیر فرهنگ نیست.ریشه و عوامل اصلی موفقیت یا شکست مؤسسات و سازمان‌ها در فرهنگ سازمانی‌شان جستجو می‌شود. فرهنگ سازمانی شکاف بین متغیرهای اثرگذار سازمان رسمی و چگونگی انجام واقعی کار را هویت می‌بخشد(آقایی فیشانی،1387،ص18).
رابینز2 (1991) در تعریف خود در مورد خلاقیت چنین می‌گوید: خلاقیت به معنی توانایی ترکیب ایده‌ها در یک روش منحصر به فرد یا ایجاد پیوستگی بین این ایده‌هاست.
لوتانز3 نیز خلاقیت را به وجود آوردن تلفیقی از اندیشه‌ها و رهیافت‌های افراد و یا گروه‌ها در یک روش جدید تعریف می‌کند.
به همین دلیل لازم است که مدیران از فرایند مدیریت خلاقیت در سازمان‌ها آگاه باشند و توسط فرآیند هایی آن را تشویق نمایند تا سازمان‌ها با بکارگیری خلاقیت بتوانند اثربخش‌ شده و قادر باشند راه‌های جدیدتر، بهتر و خلاق‌تر انجام وظایف را بیابند. همچنین افزایش سطح خلاقیت سازمانی باعث میشود که سازمان ها در رویاروی با بحران ها انعطاف پذیر تر و به طور منطقی با مسائل و تنگناها برخورد کنند و در صورت نیاز به تغییر و تحول در سازمان، پس از بررسی دقیق و عالمانه، آن را اعمال کنند. از آنجایی که عمده کار و فعالیت انسان‌ها در سازمان‌ها انجام می‌گیرد، مدیران می‌توانند ظهور خلاقیت را در سازمان‌ها با ایجاد زمینه‌ی مناسب سرعت بخشند(آقایی فیشانی،1387) و این تحقق نخواهد پذیرفت، مگر اینکه خود مدیران دارای افق‌های فکری خلاقانه باشند.
با توجه به بخشهای کاری جمعیت هلال احمر که در امور بهداشتی،آموزشی کمک رسانی و بخش خدمات توانبخشی فعالیت دارد باید موضوع خلاقیت و فرهنگ جدی گرفته شود.از آنجایی که مدیران جمعیت باید در مواقع ضروری بسیار مشکل و خطرناک تصمیمات سریع و درستی را بگیرند برای کمک رسانی به آسیب دیدگان مسائل آموزش و بهداشتی از این رو خلاقیت این مدیران در مواقع اضطراری بسیار حائز اهمیت میباشد.از این رو سعی شده تا در این تحقیق به بررسی رابطه بین فرهنگ سازمانی و خلاقیت مدیران جمعیت پرداخته شود.
3-1اهمیت و ضرورت تحقیق
فرهنگ سازمانی با آنکه پیشینه‌ای دراز دارد ولی موضوعی است که به تازگی در دانش مدیریت و به ویژه در قلمرو بالندگی سازمانی و رفتار سازمانی راه یافته است. فرهنگ از دیرباز برای شرح کیفیت زندگی جامعه‌ی انسانی به کار برده می‌شده و درباره‌ی آن سخن بسیار رفته است. ولی درباره‌ی فرهنگ سازمانی یا آنچه خمیرمایه‌ی کار و رفتار مردمان در سازمان است تا این سال‌ها سخن اندک و کوتاه گفته شده است. فرهنگ سازمانی یکی از عوامل موفقیت یا ناکامی سازمان‌ها در محیط پویا و در حال تحول کنونی است(شجاعی،1384،ص19). با افزایش انگیزش در میان کارکنان، دادن آزادی عمل و تفویض اختیار، ایجاد گروه‌های کاری و حمایت متقابل اعضاء گروه در جهت ترکیب اندیشه‌های متفاوت، اعطای پاداش و تشویق، ارتقای شغلی، اعتماد کردن و باور داشتن به افراد، عدم ارزیابی‌های بی‌مورد و وقت‌گیر، ایجاد فضای کاری آرام و بدون ترس و بیم، حمایت سازمانی، تقویت همکاری‌های متقابل و ایجاد هماهنگی‌ مناسب با کارکنان، ایجاد جذابیت کاری برای کارکنان، عدم اجبار به شغل نامناسب به افراد، در اختیار قرار دادن منابع مهمی چون زمان و تخصیص منابع مالی جهت ایجاد انگیزه در افراد، احساس هدف مشترک بین کارکنان و مدیران و ایجاد هسته‌های پژوهشی و نوآورانه در سازمان از جمله عوامل مهمی هستند که مدیران با تأثیر بر آنها زمینه‌های شکوفایی و توسعه‌ی خلاقیت را در خود و کارکنان فراهم ساخته و به ارتقاء و پیشرفت سازمان خود کمک می‌نمایند(رها عزآبادی،1379،ص28). مدیران جمعیت هلال احمر با بررسی تعداد کثیری از کارمندان و امداد گران زن و مرد با نیاز های متفاوت جسمی و روانی و استفاده صحیح و جهت دار از استعدادها و توانایی های آنها روبرو هستند.لذا ضرورت این تخصیص برای بررسی فرهنگ سازمانی و رابطه آن با خلاقیت از دیدگاه مدیران جمعیت هلال احمر استان زنجان برای ایجاد تحولات و بهره وری و ارتقا سازمانی جمعیت هلال احمر ضروری تلقی میشود.ضرورت دارد که مدیران متوجه شوند چقدر خود دارای خلاقیت هستند و تا چه حد ریسک پذیر و دارای ایده های نو هستند و چقدر برای ارتقا سطح کیفی سازمان تلاش میکنند.
4-1اهداف تحقیق
1-4-1هدف کلی تحقیق: رابطه‌ی فرهنگ سازمانی با میزان خلاقیت مدیران و معاونان جمعیت هلال احمر استان زنجان.
2-4-1اهداف ویژه
1. تعیین رابطه بین مولفه‌ی نوآوری با میزان خلاقیت مدیران و معاونان جمعیت هلال احمر استان زنجان.
2. تعیین رابطه بین مولفه‌ی ریسک‌پذیری با میزان خلاقیت مدیران و معاونان جمعیت هلال احمر استان زنجان.
3. تعیین رابطه بین مولفه‌ی رهبری با میزان خلاقیت مدیران و معاونان جمعیت هلال احمر استان زنجان.
4. تعیین رابطه بین مولفه‌ی حمایت سازمانی با میزان خلاقیت مدیران و معاونان جمعیت هلال احمر استان زنجان.
5. تعیین رابطه بین مولفه‌ی کنترل با میزان خلاقیت مدیران و معاونان جمعیت هلال احمر استان زنجان.
6. تعیین رابطه بین مولفه‌ی سیستم پاداش با میزان خلاقیت مدیران و معاونان جمعیت هلال احمر استان زنجان.
7. تعیین رابطه بین مولفه‌ی سازش با میزان خلاقیت مدیران و معاونان جمعیت هلال احمر استان زنجان.
8. تعیین رابطه بین مولفه‌ی الگوی ارتباطی با میزان خلاقیت مدیران و معاونان جمعیت هلال احمر استان زنجان.
9. تعیین رابطه بین مولفه‌ی هویت با میزان خلاقیت مدیران و معاونان جمعیت هلال احمر استان زنجان.
10. تعیین رابطه بین مولفه‌ی انسجام با میزان خلاقیت مدیران و معاونان جمعیت هلال احمر استان زنجان.
5-1سؤالات تحقیق
آیا میان فرهنگ سازمانی و میزان خلاقیت مدیران و معاونان جمعیت هلال احمر استان زنجان رابطه معنی داری وجود دارد؟
6-1فرضیه‏های تحقیق
1-6-1فرضیه اصلی
بین فرهنگ سازمانی با میزان خلاقیت مدیران و معاونان جمعیت هلال احمر استان زنجان رابطه معنی داری وجود دارد.
2-6-1فرضیه های فرعی
1. بین مولفه‌ی نوآوری با میزان خلاقیت مدیران و معاونان جمعیت هلال احمر استان زنجان رابطه معنی داری وجود دارد.
2. بین مولفه‌ی ریسک‌پذیری با میزان خلاقیت مدیران و معاونان جمعیت هلال احمر استان زنجان رابطه معنی داری وجود دارد.
3. بین مولفه‌ی رهبری با میزان خلاقیت مدیران و معاونان جمعیت هلال احمر استان زنجان رابطه معنی داری وجود دارد.
4. بین مولفه‌ی حمایت سازمانی با میزان خلاقیت مدیران و معاونان جمعیت هلال احمر استان زنجان رابطه معنی داری وجود دارد.
5. بین مولفه‌ی کنترل با میزان خلاقیت مدیران و معاونان جمعیت هلال احمر استان زنجان رابطه معنی داری وجود دارد.
6. بین مولفه‌ی سیستم پاداش با میزان خلاقیت مدیران و معاونان جمعیت هلال احمر استان زنجان رابطه معنی داری وجود دارد.
7. بین مولفه‌ی سازش با میزان خلاقیت مدیران و معاونان جمعیت هلال احمر استان زنجان رابطه معنی داری وجود دارد.
8. بین مولفه‌ی الگوی ارتباطی با میزان خلاقیت مدیران و معاونان جمعیت هلال احمر استان زنجان رابطه معنی داری وجود دارد.
9. بین مولفه‌ی هویت با میزان خلاقیت مدیران و معاونان جمعیت هلال احمر استان زنجان رابطه معنی داری وجود دارد.
10. بین مولفه‌ی انسجام با میزان خلاقیت مدیران و معاونان جمعیت هلال احمر استان زنجان رابطه معنی داری وجود دارد.
7-1واژه‏ها و اصطلاحات فنی و تخصصی
فرهنگ سازمانی: فرهنگ سازمانی سیستمی از استنباط مشترک است که اعضاء نسبت به یک سازمان دارند و همین ویژگی موجب تفکیک دو سازمان از یکدیگر می‌شود(رابینز،1386)4.
خلاقیت: خلاقیت به معنی توانایی ترکیب ایده‌ها در یک روش منحصر به ‌فرد یا ایجاد پیوستگی بین این ایده‌ها می‌باشد(رابینز،1386).
تعریف عملیاتی فرهنگ سازمانی: اعتقادات،باورها،اندیشه ها و استنباط مشترک مدیران و معاونان جمعیت هلال احمر به سازمان خود که با 10 مؤلفه فرهنگ سازمانی از دیدگاه رابینز سنجیده میشود.41 سوال پرسشنامه رابینز به تفکیک 1 تا 5(نوآوری)،6 تا 9 (ریسک پذیری)،10تا18 (رهبری)،15 تا 18( حمایت)، 19 21 (یکپارچگی)،22 تا 25 (کنترل)، 26 تا 29 (هویت)،30 تا 33 (سیستم پاداش)، 34 تا 37 (سازش با تعارض) و 38 تا 41( الگوی ارتباطی) میباشد.
تعریف عملیاتی خلاقیت: میزانی که مدیران ارشد حوزه‌ی ستادی جمعیت هلال احمر استان وقت خود را صرف ارائه‌ی راه‌کارهای جدید و فرهنگ خلاق داخلی می‌کنند و محیط را برای رفتار نوآورانه‌ی افراد و گروه‌های درون سازمان آماده می‌سازند که توسط 50 سوال پرسشنامه رندسیپ5 سنجیده میشود.
1-8 مدل مفهومی:
جدول(1-1): مدل مفهومی
9-1متغیرهای تحقیق
متغیرپیش‌بین: متغیرهای پیش‌بین در این تحقیق فرهنگ سازمانی می‌باشد که محقق سعی دارد ارتباط آنها را با متغیر ملاک مورد بررسی قرار دهد.
متغیر ملاک: متغیر ملاک در این تحقیق خلاقیت می‌باشد که از طریق پرسشنامه مورد ارزیابی قرار می‌گیرد و ارتباط متغیر پیش‌بین با آن مورد بررسی قرار می‌گیرد.

2-1 مقدمه
یکی از تحولات اساسی که در مدیریت امروزی شکل گرفته است، تحول در نحوه نگرش به سازمان است. تا قبل از دو دهه پیش چنین تصور می‌شد که سازمان‌ها ابزار عقلایی برای ایجاد هماهنگی و کنترل افراد در جهت دستیابی به اهداف بوده و دارای سطوح عمودی از بخش‌ها، قسمت‌ها و واحدها می‌باشند و مبتنی بر روابطی از قدرت هستند. ولی امروزه اذعان می‌شود که سازمان‌ها چیزی بیشتر از این موضوع بوده و توجه به موضوعاتی همچون جو سازمانی و فرهنگ سازمانی به عنوان پدیده‌های نسبتا جدیدی، در مطالعات سازمان و مدیریت نوین بیشتر مدنظر بوده و در دهه‌های اخیر به شدت فراگیر شده است. فرهنگ سازمانی از نظر رابینز، سیستمی از استنباط مشترک است که اعضا نسبت به یک سازمان دارند و همین ویژگی باعث موجب تفکیک دو سازمان از یکدیگر می‌شود. و خلاقیت از نظر رابینز6 به معنی توانایی ترکیب ایده‌ها در یک روش منحصر به فرد یا ایجاد پیوستگی بین این ایده‌ها می‌باشد. از آنجایی که عمده کار و فعالیت انسان‌ها در سازمان‌ها انجام می‌گیرد، مدیران می توانند ظهور خلاقیت را در سازمان ها با ایجاد زمینه های مناسب سرعت بخشند و این تحقیق نخواهد پذیرفت مگر اینکه خود مدیران دارای افق‌های فکری خلاقانه باشند.
این فصل که فصل دوم پایان نامه می باشد شامل دو قسمت است که قسمت اول آن شامل دو بخش کاملا مجزا می‌باشد. بخش اول مربوط به فرهنگ سازمانی و تعاریف و کارکرد های آن می‌باشد و بخش دوم آن مربوط به خلاقیت و تعاریف و دیدگاههای آن می‌باشد. قسمت دوم این فصل مربوط به پیشینه تحقیق فرهنگ سازمانی و خلاقیت است که در آن ابتدا تحقیقات داخلی و سپس تحقیقات خارجی بیان شده است تا شناختی را نسبت به این موضوع برای خوانندگان بیان کند. امید است با خواندن این فصل آشنایی کامل با فرهنگ سازمانی و خلاقیت برای خوانندگان محترم و دانش‌پژوهان پیدا گردد.
بخش اول
فرهنگ سازمانی
2- 2تعریف فرهنگ سازمانی
تاکنون تعاریف متعددی از فرهنگ سازمانی عنوان گردیده است. در واقع تعریف فرهنگ سازمانی در قالب مشخصی امکان‌پذیر نیست یعنی تعریفی که بطور عام مورد پذیرش واقع شده باشد وجود ندارد. فرهنگ سازمانی در سیستم اعتقادی سازمان آشکار شده و به تناوب از طریق زبان، نمادها و آداب و رسوم که منعکس کننده رفتار ناشی از یک سیستم اعتقادی می‌باشد بیان می‌گردد. فرهنگ سازمانی از یک سو پیوند دهنده اجزای داخل سازمان و از سوی دیگر عامل تفکیک کننده هر سازمان از دیگر سازمان‌ها است(آلن،2006)7. اکثر مشکلات در خصوص مطالعات فرهنگ سازمانی ناشی از عدم توافق در مورد تعریف آن است. که در نتیجه بین مطالعات مختلف برخورد پیش می‌آید. بنابراین با توجه به اهمیت و ضرورت ارائه تعریفی مشخص از فرهنگ سازمانی به برخی تعاریفی که از سوی صاحب نظران عنوان شده است اشاره می‌کنیم. فرهنگ سازمانی را می‌توان تلاش دیگری برای رسیدن به احساس، معنی، خصوصیت یا تصویر یک سازمان دانست که شامل بسیاری از مفاهیم اولیه سازمان غیررسمی، هنجارها، ارزشها، ایدئولوژی و سیستم‌های آشکار شده می‌باشد. آنچه که صورت بندی حاضر را به عنوان فرهنگ سازمانی مشخص می‌کند اساس انسان شناسانه آن است(ایران زاده،1387،ص96).
موریس8 فرهنگ سازمانی را الگوی منحصر به فرد از مفروضات، ارزش‌ها و هنجارهای مشترک فعالیت‌های جامعه‌پذیری می‌داند و زبان، سمبل‌ها و عملیات سازمان را شکل می‌دهد(رضائیان،1383،ص154).
فرهنگ سازمانی شامل اعتقادات مشترک افراد سازمانی درباره چگونگی انجام چیزها اولویت‌ها است. برخی دیگر از محققین پیشنهاد می‌کنند که فرهنگ سازمان کلید فهم و اثر بخش تر در سازمان‌ها می‌باشد و عده دیگر هم مانند براون، بریمن و پتی گرو، اثربخشی و کارایی را در سازمان‌ها به عوامل متفاوت و دلایلی به غیر از فرهنگ سازمانی نسبت می‌دهند. در تحقیقی که در سال 1996 توسط جیمز ویز در دانشگاه ویندسر کانادا انجام گرفت و هدف این تحقیق پژوهش و کشف ارتباط‌هایی بود که میان رهبری مبادلاتی (توسط سوالاتی در مورد رفتار رهبری و فرهنگ سازمانی اندازه گیری می‌شد) و تاثیرات سازماندهی در برنامه‌های تفریحی کنفرانسهای آمریکای میانه بود. در هر صورت هیچ سبک رهبری خاص بین رهبری مبادلاتی و تاثیرات سازماندهی آشکار نشد. بلکه یک ارتباط خاص بین قدرت فرهنگ سازماندهی و تاثیرات سازماندهی کشف شد (جولازاده،1388،ص27).
تعاریف فرهنگ سازمانی از دیدگاه تنی چند از صاحب نظران مدیریت
1- پیترز و واترمن9: یک سلسله از ارزش‌های مشترک مسلط و همبسته‌ای که با مفاهیم مادی چون داستان‌ها،‌ اسطوره‌ها تکیه کلام‌ها و ضرب المثل‌ها منتقل می‌شود.
2- گوردون10: نظامی از فرضیات و ارزش‌های سازمان که بطور گسترده رعایت می‌شود و به الگوی رفتاری خاص منجر می‌گردد.
3- ویلیام اوچی: یک سلسله نهادها، تشریفات و اسطوره‌ها که منتقل کننده ارزش‌ها و باورهای اساسی آن سازمان به کارکنانش می‌باشد.
4- چارلز اورایلی11: یک نظام و نظارت اجتماعی و بالقوه که در برابر نظام نظارت رسمی قرار دارد.
5- دیل و کندی12: روش‌های انجام کارها در سازمان براساس ارزش‌های اساسی .
6- رابینز: ادراک تقریبا یکسانی از سازمان که در همه اعضایی سازمان وجود دارد.
7- اسپندر13: باوری که هر یک از اعضا در آن سهم دارند(زارعی متین،1384،ص66)
یکی از جالب‌ترین تعاریفی که شاید دربرگیرنده بسیار باز تعاریف دیگر هم باشد توسط شاین14 ارائه شده است. فرهنگ سازمانی الگویی است از پیش فرض‌های بنیادینی که گروهی خاص در راه حل مشکلات برای انطباق خود با محیط و دستیابی به یکپارچگی و انسجام خلق، کشف یا ایجاد کرده است این الگو در مسیر حرکت این گروه اعتبار یافته و ثابت کرده که سودمند و کارساز است در نتیجه به عنوان شیوه درست ادراک کردن، تفکر، احساس و رفتار انتقال می‌یابد. بدین ترتیب فرهنگ در مقابله با مشکلات آموخته می‌شود.
2-3 ویژگیهای فرهنگ
با بررسیهای زیادی که از فرهنگهای مختلف به عمل آمده، چنین به نظر می‌آید که علی‌رغم تفاوتهای موجود، هم? فرهنگها دارای ویژگیهایی هستند که تعدادی از آنها را می‌توان به شرح زیر معرفی کرد:(اردلان،1387،ص17)
1ـ فرهنگ آموختنی است. فرهنگ خصوصیتی غریزی است و ذاتی نیست. فرهنگ نظامی است که پس از زاده شدن انسان در سراسر زندگی آموخته می‌شود.
2ـ فرهنگ آموخته می‌شود. انسان می‌تواند عادتهای آموخته‌شده خود را به دیگران منتقل کند.
3ـ فرهنگ اجتماعی است عادتهای فرهنگی، ریشه‌های اجتماعی دارند و شماری از مردم که در گروهها و جامعه‌ها زندگی می‌کنند در آن شریک اند.
4ـ فرهنگ پدیده‌ای ذهنی و تصوری است. عادتهای گروهی که فرهنگ از آنها پدید می‌آید به‌صورت هنجارها یا الگوهای رفتاری، آرمانی ذهنی می‌شوند یا در کلام می‌آیند.
5ـ فرهنگ خشنودی‌بخش است. هر فرهنگی که نتواند از عهد? تعیین هدف اعلای زندگی برآید از برآوردن آرمانهای عالی حیات نیز ناتوان است. عناصر فرهنگی تا زمانی که بر افراد یک جامعه خشنودی نهایی می‌بخشد می‌توانند پایدار بمانند.
6ـ فرهنگ سازگاری می‌یابد. فرهنگ دگرگون می‌شود و فراگرد دگرگونی آن همراه با تطبیق و سازگاری است.
7ـ فرهنگ یگانه‌ساز است. عناصر هر فرهنگ گرایش به آن دارند تا پیکری یکپارچه و به هم بافته و سازگار پدید آورند و این سازگاری به زمان نیاز دارد.
همچنین فردلو تانز نیز شش ویژگی با شرح زیر برای فرهنگ عنوان می‌کند: (اردلان،1387،ص17)
– قابل یادگیری است.
– اشتراکی است.
– از یک نسل به نسل دیگر قابل انتقال است.
– نمادی است. (استفاده از یک چیز برای نشان دادن چیز دیگری).
– دارای الگو است. (تغییر در یک بخش به تغییرات در بخش دیگر منجر می‌شود).
– قابل تعدیل است.
با توجه به مفهوم فرهنگ و ویژگیهای آن می‌توان نتیجه گرفت که رفتار انسان اصولاً بر باورهای فرهنگی متکی است. باورهایی را فرهنگی می‌گوییم که به‌صورت نسبی در جامعه پذیرش زیادی دارند. منشأ این باورها متفاوت است. گاهی ریشه در شرایط تاریخی یا جغرافیایی یا مذهبی یا حوادث ویژه و یا در علم دارد. ولی آنچه که مسلم است این است که بخش اعظمی از باورهای فرهنگی در قالب اصول اعتقادی ظاهر می‌شوند و یا همچنین می‌تواند از تعاملات سازمانی ناشی شود
2-4 فرهنگ سازمان
امروزه شناخت فرهنگ سازمان برای مدیران از اهمیت فوق العاده ای برخوردار است و فرهنگ حاکم بر سازمان مبین شیوه زندگی سازمان میباشد . ضرورت توجه به فرهنگ سازمانی تا جایی است که صاحب نظرات بر این باورند که اگر قرار است در یک سازمان تغییرات موثر و پایداری به وجود آید، فرهنگ آن سازمان باید دستخوش تغییر شود . به عبارت دیگر ، موفقیت و شکست سازمان ها را باید در فرهنگ آن جستجو کرد . لذا مدیران با اتکاء به فرهنگ و بهره جستن از آن می توانند خود را از بند راه حلهای گذشته رها سازند و راه حلهای تازه ای برای سازمان و پیشرفت آن فراهم آورند. امروزه فرهنگ به عنصر مهمی در مدیریت تبدیل شده و نقش و تأثیر آن بر عملکرد سازمانی بر محققان مدیریت کاملاً مشخص گردیده است ، از این رو مدیران ناگزیرند به فرهنگ سازمان توجه کنند (قاسمی،1389،ص143).چستربرنارد 15در مورد فرهنگ سازمان میگوید : آنچه امروز بخش پنهان و پوشیدن سازمان ( کوه یخ سازمان ) نامیده میشود، فرهنگ آن سازمان خوانده میشود و فرهنگ برای عملکرد موفق سازمان ضروری است. تلاشهای پژوهشی “التون مایو16″و همکارانش، فرهنگ را نظام هایی تعریف کرده اند که از هنجارها و نهادهای اجتماعی پدید می آید و بر رفتار آنان اثر می گذارد (قنبری،1387،ص57) .
فرهنگ راه تازه ای برای پی بردن به زندگی سازمانی است ؛ از این رو مدیریت باید با آن چنان مانوس شود تا آن را به خوبی بشناسد و گاه از آن چنان دوری گزیند که ضرورتهای دگرگونی آن را با چشمی باز و آگاه بنگرد. دگرگونی فرهنگ سازمان همانند دگرگونی فرهنگ یک قوم یا گروهی از انسان هاست که نیاز به گذشت زمان دارد و کاری بس دشوار و ظریف است . چاندان17 (1995) ، به نقل از ادگار شاین بیان می کند که فرهنگ سازمانی سه سطح دارد (ارغوانی،1386،ص69) :
1) رفتارها و مصنوعات بشری : این سطح نشانه های فرهنگ در محیط کار فیزیکی و اجتماعی و بیشتر قابل رویت هستند . مانند : الف )قهرمان سازمانی ، ب ) آداب و رسوم ، ج ) داستانها و د) سمبل های فرهنگی.
2) ارزشهای مشترک : ارزشها، سطح دوم فرهنگ هستند که باید و نباید ها یا هنجارهای رفتاری را در برمی گیرند و به اصول و کیفیت هایی اشاره دارند که فکر و رفتارشان را تشکیل می دهند .
3) مفروضات زیربنایی : مفروضات به پیش فرض هایی اطلاق می شود که در عمیق ترین لایه فرهنگ قرار دارد و از طریق استنباط سطوح 1 و 2 می توان به بخشی از آن پی برد . در واقع می توان گفت که مفروضات اساسی ، نماینده عمیق ترین سطح فرهنگ یا جهان بینی ( آنچه بدون چون و چرا پذیرفته می شود ) هستند،در این سطح است که باید به دنبال معنا و مفهوم رفتار یا باورها و ارزشها بود این فرضیات آن قدر با هم آمیخته اند که یک فرد بیگانه با آن ، فرهنگ نمی تواند به راحتی آنها را مشاهده و درک کند . حتی با طرح سوالهای صحیح هم نمی توان به آنها دست یافت ، بلکه باید آنها را استنتاج کرد .
شبکه ای از معانی به شکل پیچیده بین عناصر و لایه های مختلف فرهنگ ایجاد می شود و نوعی ثبات و تداوم ایجاد می کند .و به همین جهت است که فرهنگ مانند هر مقوله ریشه دار و با تأثیر فراگیر،دارای ویژگیهای مختص به خود است . برخی از ویژگیهای فرهنگ عبارتند از :
– فرهنگ آموختنی است : یعنی تابع قانون یادگیری است .
– فرهنگ آموخته، قابل انتقال است .
– فرهنگ اجتماعی است : فرهنگها ریشه اجتماعی دارند و بر پایه همین ریشه اجتماعی نوعی همنواختی و همگونی نسبی در آن به چشم می خورد.

دسته بندی : پایان نامه ها

پاسخ دهید