هر ساله تعداد زیادی از جوانان به منظور اشتغال در حرفه های مختلف، داوطلب تحصیل در رشته های گوناگون در هنرستان ها می گردند. اما برخلاف سال‌های گذشته، دیگر داشتن مدرک تحصیلی تنها لازمه یافتن شغل مناسب محسوب نمی‌گردد؛ زیرا ماهیت اشتغال فارغ‌التحصیلان به طور کلی در حال تغییر است، به طوری که دولت‌ها عمدتاً به ضرورت توانمندسازی فارغ‌التحصیلان پی برده‌اند که آموزش های رسمی مناسب از ابزارهای مهم این موضوع می‌باشد ]7[.
هنرستان ها به عنوان بخشی از نظام آموزشی کشور، نقش مهمی در آموزش رسمی هنرجویان دارند. شاید مهمترین هدف این هنرستان ها تربیت افراد کارآمد و با دانش روز است که موجب توسعه صنعت و کشاورزی و روش های نوین آن می گردد که می تواند حتی منجر به رونق بازار گردد. آموزش درست و صحیح به این افراد می تواند زمینه های رونق کشاورزی و صنعتی را فراهم آورد و می تواند موجب کارآفرینی در این بخش ها گردد ]8[.
ایجاد زمینه مساعد به منظور جذب، پرورش، رشد، شکوفائی استعدادهای نهفته علاقه مندان بویژه جوانان روستائی و تربیت و تامین این گونه نیروهای انسانی کارآمد و مفید در بخش های صنعتی و کشاورزی با آموزش های رسمی جهت گسترش و افزایش سطح کیفی مهارت ها به نحوی که آنها با کسب مهارت و دانش روز توان و کارآئی لازم را متناسب با آموخته های خود به منظور انجام کار در جاهای مختلف و انتقال آگاهی های کمی و کیفی خود را داشته باشند موجبات رسیدن به یک خودکفائی نسبی را نیز فراهم می کند ]7[. حال سوال این است که آموزش های رسمی تا چه اندازه در نرخ اشتغال اثرگذار است؟ فارغ التحصیلان تا چه حد به دانش و مهارتهایشان از طریق آموزش های رسمی اضافه می گردد که می توانند در اشتغال به کمک آنها بیاید؟ برای پاسخ به این سوالات و با توجه به اهمیت موضوع، هدف این مطالعه بررسی اثربخشی آموزش های رسمی براشتغال در هنرستان های آموزش و پرورش ناحیه3 تبریز می باشد.

1-3- اهمیت و ضرورت تحقیق
اهمیت و ضرورت توسعه آموزش‌های فنی و حرفه‌ای و کاردانش به عنوان یکی از شاخه‌های توسعه و ابزارهای تحقیق برنامه‌های توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی در کشور بر کسی پوشیده نیست. تأمین نیروی متخصص و ماهر برای اجرای هر برنامه ضرورتی امکان‌ناپذیر است که بدون توجه به آن سرمایه‌گذاری‌های مادی و انسانی به هدر خواهد رفت به همین دلیل از عواملی که سالهاست مانع تحقق واقعی اهداف برنامه‌های اقتصادی و اجتماعی شده، فقدان یا کمبود نیروی متخصص و ماهر متناسب با نیازهای اجرایی برنامه‌ها به خصوص در بخش میانی آن بوده است که البته وزارت آموزش و پرورش تربیت و تأمین آن را به طور گسترده به عهده دارد.
از آنجا که آموزش‌های فنی و حرفه‌ای، فعالیت‌هایی هستند که فرد را برای احراز شغل، حرفه و کسب و کار آماده می‌کنند و یا کارایی و توانایی او را در انجام آنها افزایش می‌دهند، لکن عدم وجود پل‌های ارتباطی بین مراکز آموزشی و مراکز صنعتی جامعه باعث می‌شود که مراکز آموزشی به تربیت نیروهایی بپردازد که چندان موردنیاز بخش‌های تولیدی جامعه نباشد. از سویی دیگر عدم سازماندهی و تقسیم کار درست، یعنی عدم به کارگری صحیح و متناسب با تخصص کارکنان در کارگاه‌های مختلف، اغلب باعث می‌گردد که به رغم تربیت درست نیروها، جامعه نتواند از نیروهای مختلف به خوبی استفاده کند. در مجموع می‌توان گفت که میان آموزش دیدگان مراکز آموزشی فنی و حرفه‌ای و بازار و اشتغال، رابطه هدفمندی وجود ندارد و نظام آموزشی فنی و حرفه‌ای عملاً وظیفه نمی‌داند که اینده شغلی آموزش‌گیران خود را مورد ملاحظه قرار دهد ]9[.
امروزه در بسیاری از کشورها، آموزش فنی و ‌حرفه‌ای به طور رسمی و غیررسمی، در افزایش تولیدات جامعه موثر است و در میان افراد جامعه نقش انتقال مهارت‌ها را به عهده دارد و با گسترش مهارت‌های موجود و معرفی افراد جدید به بازار کار، سبب تسهیل و شتاب در روند رشد اقتصادی جامعه می‌شود. همچنین آموزش فنی‌ و حرفه‌ای راهی برای ایجاد نیروی کار موثر و کارا و شاخصی برای موفقیت ملی کشور است، زیرا کیفیت برنامه‌های آموزش فنی‌ و حرفه‌ای به طور مستقیم به افزایش تولیدات، کیفیت و کارایی نیروی کار جامعه بستگی دارد ]10[.
بنابراین به نظر می‌رسد دانش‌آموزانی که در مدارس فنی و حرفه‌ای و کاردانش مشغول به تحصیل هستند و مباحث نظری و مهارت‌آموزی رابه صورت توأم در برنامه‌های درس خود دارند، در زمینه های مهارتی و تخصصی از دانش‌آموزان شاخه‌های نظری از سطح بالاتری برخوردار باشند. بر این اساس پژوهش حاضر علاوه بر بررسی آموزش های رسمی در مراکز فنی و حرفه ای، به بررسی اشتغال فارغ التحصیلان نیز پرداخته است. نتایج این پژوهش می تواند کمک شایانی در جهت ایجاد اشتغال برای جوانان مخصوصا فارغ التحصیلان هنرستان ها که صنعتگران و نیروی کار مجرب بازار کار می باشند فراهم آورد. امید است مسئولان و دست اندرکاران نتایج این پژوهش را به صورت کاربردی مورد استفاده قرار دهند تا شاید قدم های موثری در جهت اشتغال فارغ التحصیلان هنرستان ها برداشته شود.
1-4- اهداف تحقیق
1-4-1- اهداف کلی
آموزش های هنرستانی نیروی کارماهرو نیمه ماهر مورد نیاز بازار کار را تأمین می کند. هدف از این پایان نامه بررسی نقش آموزش هنرستانی بر اشتغال هنرجویان است. به بیان دیگر این تحقیق به دنبال پاسخ به این سوالات است که اولا آیا آموزش های هنرستانی، در ورود نیروی کار به اشتغال و بازار کار موثر است؟ ثانیاّ آیا این آموزش ها از نظر مربیان برای تامین نیروی کارماهرو نیمه ماهر مورد نیاز بازار کار کافی است یا نه؟
1-4-2- اهداف جزئی
1. استاندارد بودن و کاربردی بودن سرفصل های کتب درسی.
2. مشخص کردن تناسب تجهیزات و امکانات آموزشی با رشته های تحصیلی موجود در هنرستانها.
3. تعیین میزان ارتباط مراکز آموزشی با بازار کار و مراکز صنعتی.
4. تعیین میزان توجه به علائق، ویژگی های شخصی و استعداد دانش آموزان هنگام تعیین رشته تحصیلی.
5. تعیین میزان مرتبط بودن شغل با رشته تحصیلی هنرجویان.
1-5- سوالات تحقیق
1- از نظر هنر آموزان سرفصل های کتب درسی تا چه حد متناسب با اشتغال فارغ التحصیلان
می باشد؟
2- بهره مندی واحدهای آموزشی فنی و حرفه ای از تجهیزات و امکانات آموزشی مورد نیاز از نظر هنر آموزان تا چه حد است؟
3- رشته های فنی و حرفه ای از نظر هنر آموزان تا چه حد با نیاز بازار کار در مراکز صنعتی هماهنگ است؟
4- از نظر هنر آموزان تا چه حد رشته های فنی و حرفه ای برای فارع التحصیلان ایجاد شغل
می کند؟
5- از نظر هنر آموزان تا چه اندازه ویژگی های فردی هنرجویان در زمان انتخاب رشته تحصیلی مورد توجه قرار گرفته اند؟
1-6- تعاریف نظری و عملیاتی
تعریف نظری آموزش های رسمی فنی و حرفه ای
مطابق تعریف دبیرخانه شورای عالی هماهنگی سازمان فنی و حرفه‌ای، آموزش‌های فنی و حرفه‌ای عبارت است از آموزش‌های رسمی در زمینه‌های صنعت، کشاورزی و خدمات که فرد را برای احراز شغل، حرفه، کسب و کار آماده می‌سازد یا کارآیی و توانایی وی را در انجام آن افزایش می‌دهد؛ را می‌گویند]11[.
تعریف نظری اشتغال
اشتغال عبارت است از مجموعه فعالیت هایی که در یک دوره معین انجام می گیرد و در مقابل آن مزدی دریافت می شود ]12[.
تعاریف عملیاتی
تناسب سرفصل های کتب درسی با اشتغال فارغ التحصیلان
منظور از تناسب سرفصل های کتب درسی با اشتغال فارغ التحصیلان در این پژوهش عبارت است از در نظر گرفتن فعالیت های عملی با توجه به محتویات هر فصل در پایان فصول، محتوای آموزشی مفید و کاربردی برای دروس تخصصی و کارگاهی، استفاده از رسانه های آموزشی در حین تدریس با توجه به سرفصل ها، تطابق ساعات تدریس عملی هفتگی با توجه به حجم کتب در دروس تخصصی، به روز بودن اطلاعات و معلومات هنرآموزان با توجه به تغییرات سالانه کتب و … که توسط پرسشنامه محقق ساخته بر اساس طیف 5 گزینه ای لیکرت مورد بررسی قرار گرفته است.
تعریف عملیاتی بهره مندی واحدهای آموزشی فنی و حرفه ای از تجهیزات و امکانات آموزشی جهت اشتغال فارغ التحصیلان
منظور از بهره مندی واحدهای آموزشی فنی و حرفه ای از تجهیزات و امکانات آموزشی در این پژوهش عبارت است از تناسب وسایل و تجهیزات تخصصی در مراکز فنی و حرفه ای به نسبت هنرجویان، فرصت های دستیابی برابر هنرجویان به تجهیزات و امکانات، تجهیزات مساوی و یکسان برای تمامی مراکز فنی و حرفه ای بدون در نظر گرفتن منطقه و ناحیه، وجود فضای کارگاهی در هنرستان ها برای تمامی رشته های موجود، انجام بازدیدهای عملی از مراکز صنعتی در طول ترم (ساعات و تعداد بازدیدها و بازدید از مراکز مرتبط به رشته تحصیلی) و … که توسط پرسشنامه محقق ساخته بر اساس طیف 5 گزینه ای لیکرت مورد بررسی قرار گرفته است.

تعریف عملیاتی هماهنگی رشته های فنی و حرفه ای با نیاز بازار کار جهت اشتغال فارغ التحصیلان
منظور از هماهنگی رشته های فنی و حرفه ای با نیاز بازار کار عبارت است از پذیرش بیشتر برای رشته های مورد نیاز بازار کار، کمک مشاوران تحصیلی جهت ترغیب هنرجویان به رشته تحصیلی با توجه به ظرفیت پذیرش آن رشته، گذراندن دوره های عملی کاربردی بعد از اتمام واحدهای درسی جهت آمادگی برای ورود به بازار کار و … که توسط پرسشنامه محقق ساخته بر اساس طیف 5 گزینه ای لیکرت مورد بررسی قرار گرفته است.
تعریف عملیاتی ایجاد شغل رشته های فنی و حرفه ای برای فارع التحصیلان جهت اشتغال فارغ التحصیلان
منظور از ایجاد شغل رشته های فنی و حرفه ای برای فارع التحصیلان عبارت است از اشتغال در مشاغل غیرمرتبط به علت کم بودن درآمد رشته های فنی و حرفه ای، اشتغال در مشاغل غیرمرتبط به جهت نبودن کار در رشته مرتبط، اشتغال در مشاغل غیرمرتبط به علت مازاد فارغ التحصیلان رشته های فنی و حرفه ای، عدم رعایت اولویت استخدام برای فارغ التحصیلان رشته های فنی و حرفه ای و … که توسط پرسشنامه محقق ساخته بر اساس طیف 5 گزینه ای لیکرت مورد بررسی قرار گرفته است.
تعریف عملیاتی توجه به ویژگی های فردی هنرجویان در زمان انتخاب رشته تحصیلی جهت اشتغال فارغ التحصیلان
منظور از توجه به ویژگی های فردی هنرجویان در زمان انتخاب رشته تحصیلی عبارت است از توجه به رشته مهارتی مورد علاقه هنرجویان، توجه به استعداد و توانایی در انجام کارهای عملی و فنی هنرجویان، علاقه هنرجویان به انجام کارهای فنی و حرفه ای، آگاهی هنرجویان از رشته های فنی و حرفه ای، کسب نمره حد نصاب رشته های فنی و حرفه ای توسط هنرجویان و … که توسط پرسشنامه محقق ساخته بر اساس طیف 5 گزینه ای لیکرت مورد بررسی قرار گرفته است.

1-7- روش شناسی تحقیق:
تحقیق حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت و شیوه جمع آوری اطلاعات توصیفی است. جامع? آماریِ تحقیق حاضر، شامل کلیه هنرآموزان هنرستانهای آموزش و پرورش ناحیه 3 شهر تبریز در سال تحصیلی 94-1393 می باشد که تعداد آنها از سوی مسئولین سازمان ذیربط 177 نفر( 97 هنرآموز زن و80 هنرآموز مرد) می باشد. جهت تعیین نمونه آماری از فرمول کوکران استفاده شده که 121 نفر از بین هنرآموزان شاغل در هنرستانهای مربوطه به روش تصادفی نسبتی تحقیق به عمل آمده است. ابزار اندازه گیری در تحقیق حاضر پرسشنامه محقق ساخته می باشد که جهت تک تک متغبرهای تحقیق شاخصها و گویه هایی در مقیاس 5 گزینه ای طراحی و مورد سنجش قرار گرفت. نحوه نمره دهی به هر یک از متغیرها به گونه ای است که پس از جمع نمودن گویه های هر متغیر به تعداد گویه ها تقسیم و نمره بدسست آمده در دامنه 1تا5 بدست می آید. تجزیه و تحلیل داده‌ها از روش میدانی با استفاده از نرم‌افزار آماری spssنسخه 21 انجام شده است و جهت پاسخ به سوال های تحقیق از آزمون t تک نمونه ای استفاده شده است که شرح کامل آن در فصل 4 آمده است.
1-8- ساختار پایان نامه:
تحقیق حاضر شامل 5 فصل می باشد. در فصل اول به کلیات تحقیق شامل مقدمه، بیان مسئله ، اهمیت و ضرورت تحقیق، اهداف تحقیق، سوال های تحقیق، تعاریف نظری و عملیاتی تحقیق و روش شناسی تحقیق پرداخته شده است. در فصل دوم مبانی نظری و پیشینه های عملی داخلی و خارجی تحقیق آمده است. در فصل سوم روش تحقیق ، جامعه آماری و نمونه آماری و تعیین حجم نمونه، روش گردآوری اطلاعات، ابزار اندازه گیری و اعتبار و پایایی و روش تجزیه و تحلیل اطلاعات پرداخته شده است. در فصل چهارم به آنالیز و تجزیه و تحلیل اطلاعات و پاسخ به سوال های تحقیق پرداخته شده است. در فصل پنجم نیز به بحث و نتیجه گیری و ارائه محدودیت ها و پیشنهادهای کاربردی و پژوهشی و در انتهای کار نیز منابع مورد استفاده در این تحقیق پرداخته شده است.

فصل دوم:
ادبیات تحقیق
مقدمه
بدون تردید، آموزش و پرورش تأثیری آشکار در افزایش تولید و درآمدها دارد و در این میان، آموزش متوسطه، به ویژه آنچه جنبه فنی و حرفه‌ای دارد، از مقوله سرمایه‌گذاری تولیدی و وسیله توسعه اقتصادی قلمداد می‌شود؛ همان طوری که از آموزشگاه‌ها و هنرستان‌ها انتظار می‌رود باید به عنوان مراکز تولید کار عمل کنند و دانش‌آموزان مجرب تربیت نمایند.
آموزش به ویژه آموزش‌های فنی و حرفه‌ای، وسیله‌ای در خدمت به نیازهای توسعه‌ای جامعه است. کشورهای زیادی این آموزش‌ها را بخشی از سیستم آموزش مدرسه‌ای رسمی خود کرده‌اند. آموزش فنی و حرفه‌ای در سطح متوسطه اهداف بی‌شماری دارد؛ این اهداف شامل آموزش مهارت‌های محدود برای تربیت افرادی با مهارت‌های شغلی، برای کار در شغل‌های خاص یا دسته‌ای از شغل‌ها تا بالا بردن سطح آموزش عمومی می‌باشد. در این فصل از پژوهش ابتدا در رابطه با آموزش های رسمی هنرستانها و سپس اشتغال و بازار کار فارغ التحصیلان مطالبی آورده شده و سپس به کارهای تحقیقاتی انجام شده در خارج از کشور و خود ایران پرداخته شده است. در نهایت به جمع بندی مباحث نظری پرداخته شده و مدل تحلیلی تحقیق ارائه گردیده است.

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

2-1- مبانی نظری

2-1-1- آموزش های رسمی
2-1-1-1- آموزش متوسطه
ساختار جدید دوره متوسطه دارای شاخه ها، گروه ها و رشته های مختلف تحصیلی است. مدت تحصیل در متوسطه سه سال است که یک سال آن عمومی و دو سال اختصاصی است. دانش آموزان در پایان سال اول می توانند در یکی از شاخه های متوسطه نظری و هنرستانی (فنی حرفه ای و کار دانش) ادامه تحصیل دهند ]13[.
برخی از اهداف آموزش متوسطه عبارت از موارد ذیل است که دانش آموزان در پایان این دوره باید به آن ها دست یابند:

  • 1
دسته بندی : پایان نامه ها

پاسخ دهید